Moet je het FODMAP-dieet volgen en ben je ook vegetariër of veganist? Dan kan het in het begin wel even puzzelen zijn om genoeg voedingsstoffen binnen te krijgen. Peulvruchten mag je namelijk maar in kleine hoeveelheden en veel vleesvervangers zijn FODMAP-rijk.
Waar moet je op letten?
Veel vleesvervangers bevatten ingrediënten die rijk zijn aan FODMAP’s, met name fructanen en galactanen. Controleer daarom altijd even de ingrediëntenlijst.
Ingrediënten om tijdens de eliminatiefase extra op te letten zijn:
Peulvruchten zoals sojabonen of sojameel
Tarwe
Ui, knoflook, uienpoeder en knoflookpoeder
‘Specerijen’ en ‘kruiden’ zonder toelichting wat deze zijn (wat vaak neer komt op ui en knoflook)
Productiewijze van vleesvervangers speelt een rol in FODMAP-gehalte
De manier waarop een product wordt gemaakt, heeft invloed op het FODMAP-gehalte. Zo zijn tofu en tempeh low FODMAP, terwijl ze worden gemaakt van sojabonen. Sojabonen bevatten van zichzelf juist veel FODMAP’s.
Om tofu te maken, wordt sojamelk gestremd. Hierdoor ontstaan een vast en een vloeibaar deel. Dit gebeurt ook bij het maken van kaas. Een deel van de FODMAP’s blijft achter in het vocht dat wordt verwijderd. Het vaste deel wordt daarna samengeperst tot tofu.
Tempeh wordt op een andere manier gemaakt: door fermentatie. Hierdoor verandert de samenstelling van de sojabonen en bevat het eindproduct minder FODMAP’s.
Een vergelijkbaar principe zie je bij producten met soja-eiwit of tarwe-eiwit. Door het woord ‘tarwe’ of ‘soja’, denk je al snel dat het niet low FODMAP is. Maar bij het maken van deze ingrediënten wordt het eiwit zoveel mogelijk gescheiden van de koolhydraten, waardoor ook een groot deel van de FODMAP’s wordt verwijderd. FODMAP’s zijn koolhydraten en zitten niet in het eiwit zelf.
Welke vleesvervangers zijn low FODMAP?
Volgens de Monash University FODMAP-app zijn de volgende plantaardige vleesvervangers low FODMAP:
Stevige tofu en tempeh: tot 170 gram. Bij tofu is alleen de normale variant low FODMAP, niet de zijden of silken tofu.
Vegetarische kipstukjes op basis van soja-eiwit: 65 gram.
Vegetarisch gehakt op basis van soja-eiwit: 41 gram.
Jonge jackfruit: tot 500 gram. Jackfruit is een vrucht en bevat weinig eiwit. Het heeft wel een vleesachtige structuur en wordt daarom vaak als vleesvervanger gebruikt. Eet je volledig plantaardig? Wissel jackfruit dan af met eiwitrijkere alternatieven zoals tofu of tempeh.
Vleesvervangers op basis van mycoproteïne: 75 gram is low FODMAP. Pas vanaf ongeveer 280 gram wordt de hoeveelheid FODMAP’s volgens Monash hoog. Mycoproteïne is een eiwit dat afkomstig is van een schimmel.
Low FODMAP vleesvervangers uit de supermarkt
Monash University, die het FODMAP-dieet heeft ontwikkeld, heeft geen Nederlandse vleesvervangers getest. Uitgaande van de bovenstaande informatie, lijken de volgende producten geschikt binnen het FODMAP-dieet. Het blijft uiteraard belangrijk om eventuele klachten in de gaten te houden en met een FODMAP-diëtist te bespreken.
Vleesvervangers op basis van soja-eiwit, zonder ui en knoflook. Maximaal 65 gram:
Kipstukjes
Vegetarische Slager Vegan Kipstuckjes
Spekjes
Vegetarische Slager Gerookte Speckjes
Burgers en worstjes
Heüra Grill Chorizo Plantaardige Spanish Chorizo Sausages (ong. 1 worstje)
Tofu, maximaal 170 gram:
Alle merken zijn toegestaan, mits het ongekruid is. Silken/zijden tofu is niet low FODMAP. Een aantal voorbeelden zijn:
Vivera stevige tofu á la minute
AH Terra Biologische gerookte tofu
Tempeh, maximaal 170 gram:
Alle merken zijn toegestaan, mits het ongekruid is. Een aantal voorbeelden zijn:
Jonge Jackfruit, maximaal 500 g:
Alle merken zijn toegestaan. Een aantal voorbeelden zijn:
Nature's Charm Shredded Young Green Jackfruit
Low FODMAP vegetarisch broodbeleg
Zonnatura Vegetarische Paté Naturel
Quorn en mycoproteïne
Quorn is een bekend merk dat vleesvervangers op basis van mycoproteïne maakt. Helaas is het merk niet meer standaard verkrijgbaar in Nederlandse supermarkten. Erg jammer, want een hoop Quorn-producten bevatten ook geen ui of knoflook. Als het goed is wordt het nog wel verkocht in Britse expatshops zoals Kelly’s Expat Shopping. Deze heeft vestigingen in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht. Ook is het te koop in bepaalde Belgische supermarkten zoals Colruyt. Low FODMAP Quornproducten zijn de vegetarische stukjes, vegetarische kipfilet en vegetarisch gehakt.
Deze lijst wordt regelmatig geüpdatet. Werken bepaalde linkjes niet of mis je bepaalde producten? Ik hoor het graag.