Prikkelbare darm
Je dag begint goed, tot je buik en darmen weer opspelen. Heb je vaak buikpijn, een opgeblazen gevoel en problemen met de stoelgang? Dit komt vaker voor dan je denkt. Ongeveer 5 tot 10% van de Nederlanders heeft het prikkelbare darmsyndroom (PDS). Hoewel PDS niet gevaarlijk is, kan het wel voor veel ongemak zorgen. Gelukkig zijn er manieren om je klachten te verminderen, bijvoorbeeld met aanpassingen in je voedingspatroon.
Wat is het prikkelbare darmsyndroom?
Het prikkelbare darmsyndroom is een veelvoorkomende darmstoornis. Bij een prikkelbare darm, ook wel een spastische darm genoemd, reageren je darmen gevoeliger op normale prikkels. Er is geen ontsteking of beschadiging van de darm te zien, maar je darmwerking is wel verstoord. Hierdoor kunnen klachten ontstaan zoals buikpijn, een opgeblazen gevoel of veranderingen in de stoelgang.
Oorzaak van het prikkelbare darmsyndroom
De exacte oorzaak van het prikkelbare darmsyndroom is nog niet duidelijk. Waarschijnlijk spelen meerdere factoren een rol. Denk bijvoorbeeld aan:
Een gevoelige darmwand
Een eerdere darminfectie
Een verstoorde communicatie tussen je hersenen en darmen
Erfelijke aanleg
Veranderingen in de samenstelling van je darmbacteriën
Veranderingen in de darmbewegingen
Symptomen van een prikkelbare darm
Buikpijn en problemen met de stoelgang zijn kenmerkend voor een prikkelbare darm. Je kunt vaak last hebben van diarree of juist verstopping. Het kan elkaar ook afwisselen.
Veelvoorkomende klachten zijn:
Buikpijn of buikkrampen
Diarree, obstipatie of een combinatie
Een opgeblazen gevoel
Overmatige winderigheid
Een rommelende of onrustige buik
Een belangrijk kenmerk van prikkelbare darm is dat buikpijn vaak samenhangt met je stoelgang. De pijn kan bijvoorbeeld verminderen nadat je naar het toilet bent geweest.
Klachten kunnen soms tijdelijk verergeren. Dit wordt ook wel een opvlamming of PDS-aanval genoemd. Tijdens zo’n aanval kunnen buikpijn, diarree of krampen tijdelijk heftiger zijn. Dingen zoals stress, bepaalde voedingsmiddelen, hormonale schommelingen en vermoeidheid kunnen een PDS-aanval uitlokken.
Hoe wordt PDS vastgesteld?
De diagnose prikkelbare darmsyndroom wordt gesteld door een arts. Eerst wordt onderzocht of de klachten niet door een andere aandoening worden veroorzaakt, zoals coeliakie of een ontstekingsziekte van de darm.
Artsen gebruiken vaak de zogenoemde Rome IV criteria om het prikkelbare darmsyndroom te herkennen.
Daarbij gaat het om terugkerende buikpijn die gemiddeld minstens één dag per week aanwezig is in de afgelopen drie maanden. Daarnaast moet de buikpijn samengaan met minimaal twee van de volgende punten:
De klachten hangen samen met de stoelgang
Je hebt vaker of juist minder vaak ontlasting
Je ontlasting ziet er anders uit dan normaal
De klachten moeten daarnaast al minstens zes maanden aanwezig zijn.
Behandeling van prikkelbare darm
De behandeling van het prikkelbare darmsyndroom richt zich op het verminderen van klachten. Leefstijl speelt hierbij een belangrijke rol. Denk aan voeding, beweging en stress. Door hier bewust mee om te gaan, kun je vaak al veel verbetering ervaren. Soms schrijft een arts medicijnen voor om klachten te verlichten zoals medicijnen tegen diarree, verstopping of krampen.
Voeding bij prikkelbare darm
Wat je eet, heeft veel invloed op hoe je darmen reageren. Daarom is een goede basis essentieel. Zorg voor voldoende vezels, drink genoeg en beweeg dagelijks minimaal 30 minuten. Dit helpt je darmen beter te functioneren en ondersteunt een regelmatige stoelgang.
Blijven je klachten aanhouden? Dan kan het FODMAP-dieet een mogelijke volgende stap zijn. Uit onderzoek van Monash University blijkt dat ongeveer 75% van de mensen met PDS minder klachten ervaart met dit dieet. FODMAP’s zijn een groep fermenteerbare koolhydraten die in de darmen niet goed worden opgenomen en klachten kunnen veroorzaken. Deze zitten bijvoorbeeld in peulvruchten, melk, appels, honing, tarweproducten, champignons en ui en knoflook. Bij het FODMAP-dieet worden voedingsmiddelen met veel FODMAP’s tijdelijk vermeden of beperkt. Daarna worden ze stapsgewijs weer geïntroduceerd, zodat duidelijk wordt op welke producten jouw darmen reageren. Wil je meer weten over het FODMAP-dieet? Klik dan hier.
Niet iedereen reageert hetzelfde op voeding. Daarom is een persoonlijk voedingsplan belangrijk. Sommige mensen merken bijvoorbeeld dat ze meer klachten krijgen na vettig of pittig eten en het drinken van alcohol of frisdrank. Verder kunnen ook nog andere voedingstherapieën worden overwogen, zoals een supplement met vezels, pepermuntolie of probiotica.
Veelgestelde vragen
-
PDS is een afkorting voor het prikkelbare darmsyndroom.
-
Een spastische darm is een andere benaming voor een prikkelbare darm. Een van de factoren die mogelijk een rol spelen bij het ontstaan is een darm die te weinig of juist te veel bewegingen maakt.
-
Het prikkelbare darmsyndroom is een chronische aandoening. De klachten kunnen langere tijd aanwezig zijn of in periodes terugkomen. Met de juiste voeding en leefstijl kunnen veel mensen hun klachten wel duidelijk verminderen.
-
Het tot rust brengen van een prikkelbare darm vraagt meestal om een combinatie van aanpassingen in voeding en leefstijl. Denk bijvoorbeeld aan regelmatige maaltijden, voldoende vezels, genoeg drinken en het verminderen van stress. Voor sommige mensen helpt het om bepaalde voedingsmiddelen tijdelijk te vermijden, bijvoorbeeld met het FODMAP-dieet. Een arts en/of diëtist kan helpen om te onderzoeken welke aanpak het beste bij jouw klachten past.
Persoonlijke begeleiding bij PDS
Heb je het prikkelbare darmsyndroom en ben je op zoek naar voedingsadvies? Als gespecialiseerd diëtist help ik je graag. Samen kijken we naar jouw voeding, leefstijl en mogelijke triggers. Het doel is om meer rust in je buik en darmen te krijgen en weer met vertrouwen te kunnen eten.
✷ Cookieverklaring ✷ Privacyverklaring ✷ Algemene voorwaarden ✷ © GO FODMAP. All rights reserved.